Pułtuski nauczyciel odkrył niezwykły okaz bursztynu, który może zawierać odcisk łapki pradawnego gada lub płaza.

Robert Fallaszek, nauczyciel Publicznej Szkoły Podstawowej nr 1 im. Klaudyny Potockiej w Pułtusku oraz szkół w Płocochowie i Łosinnie, od lat pasjonuje się inkluzjami w bursztynie bałtyckim. Kilka latem temu   w jednej z  surowych bryłek bursztynu  natrafił prawdopodobnie na odcisk łapki jaszczurki lub płaza — ślad sprzed około 40 milionów lat.

Bryłka z podwójną niespodzianką

Okaz jest niezwykły z jeszcze jednego powodu... Po jednej stronie bryłki widnieje ślad, którego układ zagłębień i wcięć sugeruje odcisk stopy małego gada lub płaza. Po drugiej stronie, wewnątrz tej samej bryłki, doskonale zachowała się inkluzja muchówki Nematocera, należącej do rodziny grzybiarkowatych  - Mycetophilidae.

Muchówki z rodziny Mycetophilidae należą do najczęściej spotykanych wśród owadzich inkluzji w bursztynie bałtyckim. Opisywany okaz, mierzący zaledwie kilka milimetrów, zachował się na tyle dobrze, że umożliwia szczegółowe przyjrzenie się jej budowie anatomicznej. Mimo to uwagę badaczy przykuwa przede wszystkim drugi element bryłki — domniemany odcisk stopy widoczny po jej przeciwnej stronie.

Odciski stanowią odrębną kategorię znalezisk paleontologicznych, a ich wartość naukowa bywa równie duża jak wartość klasycznych inkluzji. Taki trop świadczyłby o tym, że mały gad lub płaz zetknął się niegdyś z ciekłą żywicą, odcisnął w niej ślad, lecz zdołał się uwolnić, zanim żywica go pochłonęła. To swoisty „prehistoryczny „  niematerialny świadek ulotnego spotkania sprzed 40 milionów lat.

Grecki paleontolog z krakowskiego ISEZ PAN bada okaz

Bryłkę  pochodzącą ze swojego prywatnego zbioru Fallaszek przekazał kilka lat temu do Muzeum Przyrodniczego Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt Polskiej Akademii Nauk (ISEZ PAN) w Krakowie — jednej z czołowych polskich placówek naukowych specjalizujących się w badaniu inkluzji bursztynowych i systematyce zwierząt kopalnych. Okaz trafił w ręce dr. hab. Georgiosa Georgalisa, naukowca ISEZ PAN i specjalisty w zakresie taksonomii, anatomii oraz filogenetyki kenozoicznych gadów. W korespondencji z Fallaszkiem badacz potwierdził podjęcie badań i tak scharakteryzował znalezisko:

Okaz wydaje się być odciskiem stopy jaszczurki lub płaza, jednak trwające badania z zastosowaniem najnowocześniejszych technik mikroskopowych rzucą światło na jego dokładną tożsamość taksonomiczną.

Dr hab. Georgalis zaznaczył jednocześnie, że prace badawcze nie zostały jeszcze zakończone i że nie podjęto ostatecznej decyzji co do autentyczności okazu ani jego przynależności systematycznej. Wyniki mają zostać przedstawione w recenzowanym artykule naukowym.

Warto dodać, że opisywany okaz został przekazany do Krakowa jeszcze przed powstaniem Minimuseum Bursztynu i Muszli w Łosinnie, którego współzałożycielem był Fallaszek. Ta szkolna placówka prezentuje bursztyn bałtycki, bursztyn z Sumatry oraz kopale z Kolumbii i Madagaskaru; zwiedzający mogą pod lupami oglądać kilkadziesiąt inkluzji, a wirtualny lektor oprowadza ich po zbiorach. Szkolne minimizuem można bezpłatnie zwiedzać w środy i piątki od godziny 10.00 do 14.00.

Okno do wymarłego świata.

Wyniki badań dr. hab. Georgalisa zostaną opublikowane w artykule naukowym. Do tego czasu bryłka bursztynu spoczywa w krakowskich zbiorach — cierpliwie i milcząco, tak jak przez 40 milionów lat czekała, aż ktoś ją odkryje i  opisze.

::news{"type":"see-also","item":"37644"}