Mieszkańcy powiatu pułtuskiego mogą z uwagą spoglądać na drugą stronę granicy administracyjnej. Sąsiedni Serock robi właśnie poważny krok w stronę rozpoznania własnych zasobów geotermalnych.

Tamtejszy samorząd pozyskał 14,3 mln zł dofinansowania z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na wykonanie odwiertu geotermalnego. Planowany otwór Serock GT-1 ma zostać wykonany w miejscowości Wierzbica, a jego projektowana głębokość wynosi do 1670 metrów. Według założeń inwestycji ma on sprawdzić obecność wód termalnych o temperaturze 40–44°C i mineralizacji około 70 g/dm³.

W tym samym czasie w Pułtusku temat wykorzystania wód geotermalnych pozostaje w zasadzie zamrożony. A szkoda, bo archiwalne dane geologiczne pokazują, że miasto nie startowałoby od zera.

Serock idzie po miliony ukryte pod ziemią

Gmina Serock udowadnia, że w geotermii najpierw trzeba mieć determinację, potem dokumentację, a dopiero później można marzyć o tańszej energii i basenach termalnych. Samorząd podpisał umowę na realizację odwiertu Serock GT-1 z firmą Algeo Sp. z o.o. 15 lipca 2025 r. Przedmiotem umowy jest wykonanie otworu poszukiwawczo-rozpoznawczego wód termalnych w Wierzbicy. Otwór ma rozpoznać poziom wodonośny w utworach jury dolnej.

To nie oznacza jeszcze, że Serock ma gotową geotermalną ciepłownię. Oznacza jednak coś bardzo konkretnego: gmina pozyskała pieniądze, ma projekt, podpisała umowę i przechodzi od rozmów do wiercenia. 

Jeśli badania potwierdzą zakładane parametry, wody termalne mogą zostać wykorzystane w ciepłownictwie, rekreacji, a być może również w usługach prozdrowotnych. Sam Serock wskazuje, że odwiert ma ocenić potencjał zastosowania wód termalnych właśnie w tych obszarach.

Pułtusk ma potencjał, ale bez nowego odwiertu pozostaje on tylko potencjałem

Pułtusk nie jest geotermalną białą plamą. Według archiwalnych analiz w rejonie miasta najbardziej obiecującym poziomem mogą być utwory dolnej jury. W profilu otworu Pułtusk-1 strop dolnej jury wskazywano na głębokości około 1425 metrów, a szacowana temperatura wód w tym poziomie wynosiła około 38°C. Wydajność potencjalnego ujęcia oceniano orientacyjnie na około 110 m³/h, przy mineralizacji wód rzędu 50 g/l.

::news{"type":"see-also","item":"25538"}

To są parametry, które nie powinny kończyć się jedynie akademicką ciekawostką. Oczywiście, 38°C nie oznacza, że można po prostu podłączyć miasto rurą do podziemnego czajnika i ogłosić koniec rachunków. Taka temperatura jest raczej podstawą do systemu wspieranego pompami ciepła, a nie do klasycznego, bezpośredniego zasilania całej sieci ciepłowniczej. Jednak właśnie takie rozwiązania są dziś analizowane w wielu gminach, bo pozwalają ograniczać zużycie paliw kopalnych i zmniejszać koszty emisji.

W dawnych koncepcjach dla Pułtuska rozważano wykorzystanie wód termalnych do współpracy z miejskim systemem ciepłowniczym oraz infrastrukturą rekreacyjno-turystyczną. Zakładano między innymi możliwość budowy układu dubletowego, czyli otworu produkcyjnego i zatłaczającego, oraz współpracę z pompami ciepła. 

::reaction{"type":"thumbs","item":"38855"}

Geotermia to nie tylko ciepło w kaloryferach

Największy błąd w rozmowie o geotermii polega na sprowadzaniu jej wyłącznie do rachunków za ogrzewanie. Wody termalne mogą być także impulsem dla turystyki, rekreacji, usług zdrowotnych i inwestycji hotelowych. Tu znów wystarczy spojrzeć za miedzę. W Jachrance, na terenie gminy Serock, powstaje kompleks Termy Jachranka, w którym planowane jest wykorzystanie wód geotermalnych o temperaturze około 42°C, wydobywanych z głębokości około 1,8 km. Według doniesień inwestycja ma obejmować m.in. część hotelową, basenową, konferencyjną i medyczną, a otwarcie planowane jest na 2028 rok.

Pułtusk posiada walory, których wielu miejscowościom po prostu brakuje: historię, zamek, Narew, położenie blisko Warszawy i naturalny potencjał turystyczny. Gdyby udało się potwierdzić parametry wód termalnych, miasto mogłoby rozważać nie tylko wsparcie ciepłownictwa, ale również rozwój oferty rekreacyjnej i prozdrowotnej. Dla miasta, które od lat szuka silnego impulsu rozwojowego, byłaby to szansa większa niż kolejna debata o tym, że „trzeba coś zrobić”. 

Pułtusk potrzebuje decyzji, nie tylko wspomnień o potencjale

Największym problemem Pułtuska nie jest brak wód termalnych potwierdzonych w archiwalnych analizach. Problemem jest brak aktualnego, publicznie widocznego procesu, który prowadziłby do odpowiedzi na pytanie: czy te zasoby można dziś realnie i opłacalnie wykorzystać?

Dlatego pierwszym krokiem powinno być przygotowanie aktualnej analizy geotermalnej dla Pułtuska, obejmującej dane archiwalne, możliwe lokalizacje odwiertu, szacunkowe koszty, ryzyka techniczne, wpływ na miejską sieć ciepłowniczą i potencjał rekreacyjny. Dopiero potem można mówić o wniosku o środki zewnętrzne, odwiercie badawczym i ewentualnym projekcie inwestycyjnym.

Pułtusk nie musi zazdrościć Serockowi geotermii. Pułtusk powinien zazdrościć mu skuteczności w sięganiu po pieniądze i przechodzeniu od deklaracji do działania. Pod ziemią mogą znajdować się zasoby, które pomogłyby miastu obniżyć emisyjność ciepłownictwa, wzmocnić turystykę i stworzyć nową markę rozwojową. Ale dopóki nikt nie wykona aktualnych badań i nie zawalczy o finansowanie, pułtuska geotermia pozostanie tym, czym jest dziś: obiecującą szansą zakopaną głęboko pod ziemią.