Mazowsze przegrało spór o zakaz palenia

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Sejmiku Województwa Mazowieckiego w sprawie przepisów ograniczających korzystanie z kominków.

Oznacza to, że w mocy pozostaje wcześniejszy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził nieważność zakwestionowanych zapisów mazowieckiego Programu Ochrony Powietrza. Dla mieszkańców Mazowsza, także powiatu pułtuskiego, to ważna decyzja, choć pewnie trzeba uczciwie przyznać, że w wielu domach na wsiach i w mniejszych miejscowościach zapewne mało kto tym ograniczeniem szczególnie się przejmował.

Zakaz palenia w kominkach przez większą część roku

Sprawa dotyczyła Programu Ochrony Powietrza uchwalonego przez Sejmik Województwa Mazowieckiego już w 2020 roku. Przepisy ograniczały korzystanie z kominków i miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń, jeżeli nie były one jedynym źródłem ogrzewania budynku. W praktyce oznaczało to, że właściciel domu z innym źródłem ciepła mógł mieć zakaz palenia w kominku przez około 250 dni w roku, czyli przez większą część sezonu, w którym człowiek zwykle chce mieć w domu ciepło, a nie kolejną tabelkę z urzędu.

Mieszkaniec zaskarżył przepisy i wygrał

Przepisy zostały zaskarżone przez jednego z mieszkańców województwa mazowieckiego. W lipcu 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że ograniczenia dotyczące kominków zostały wprowadzone bez wystarczającej podstawy prawnej. Sąd stwierdził nieważność kwestionowanych zapisów, co oznaczało poważny cios dla części mazowieckiego Programu Ochrony Powietrza.

Sejmik walczył dalej, ale NSA oddalił skargę

Sejmik Województwa Mazowieckiego nie zgodził się z wyrokiem sądu pierwszej instancji i wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA oddalił jednak skargę, utrzymując wcześniejsze rozstrzygnięcie w mocy. W praktyce oznacza to, że wyrok WSA stał się prawomocny, a zakazy obowiązujące w latach 2020–2023 w zakwestionowanym zakresie zostały uznane za nieważne.

Co to oznacza dla mieszkańców powiatu pułtuskiego?

Dla mieszkańców powiatu pułtuskiego sprawa ma znaczenie głównie prawne i praktyczne. Jeżeli ktoś miał kominek, ale dom ogrzewał także piecem, pompą ciepła, kotłem gazowym albo innym źródłem, to formalnie mógł być objęty ograniczeniami wynikającymi z mazowieckiego programu. Teraz wiadomo, że zakwestionowane przepisy nie utrzymały się przed sądem, choć w lokalnej rzeczywistości zapewne wielu mieszkańców traktowało je bardziej jako urzędową abstrakcję niż realnie egzekwowany zakaz.

Prościej: o co chodzi w tej sprawie?

Mazowsze przyjęło przepisy, które mocno ograniczały palenie w kominkach, jeśli kominek nie był głównym źródłem ogrzewania domu. Jeden z mieszkańców uznał, że taki zakaz jest zbyt daleko idący i nie ma odpowiedniej podstawy prawnej, więc poszedł do sądu. Najpierw wygrał przed WSA, a teraz po oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA ten wyrok stał się prawomocny.