Czym ogrzewamy domy w powiecie pułtuskim? Dane GUNB pokazują skalę problemu przed rozpoczynającym się sezonem grzewczym.

Najnowsze dane Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków w systemie ZONE Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, pozyskane 30 sierpnia 2026 r., pokazują strukturę ogrzewania domów jednorodzinnych w powiecie pułtuskim i sąsiednich powiatach. W powiecie pułtuskim aż 72,58 proc. domów jednorodzinnych korzysta wyłącznie ze źródeł ciepła na paliwa stałe, a w 3104 budynkach wskazano kocioł pozaklasowy.

Na tle powiatów makowskiego, przasnyskiego czy ostrołęckiego Pułtusk nie wypada najgorzej, ale dystans do powiatów ciechanowskiego, wyszkowskiego, a szczególnie legionowskiego jest ogromny.

Przypomnijmy, że Gmina Pułtusk do końca 2028 r. realizuje projekt „Mazowsze bez smogu”, obejmujący m.in. doradztwo, kontrole palenisk i działania dotyczące wymiany pozaklasowych źródeł ciepła.

Pułtusk w środku stawki. Są powiaty z dużo większym problemem

Raport GUNB „Struktura źródeł ciepła w domach jednorodzinnych w podziale na powiaty” pozwala porównać sytuację w powiecie pułtuskim z pobliskimi powiatami. W powiecie pułtuskim 9030 budynków, czyli 72,58 proc. analizowanych domów jednorodzinnych, korzysta wyłącznie ze źródeł na paliwa stałe. Jeszcze większy udział notują powiat makowski – 84,40 proc., przasnyski – 81,91 proc. i ostrołęcki – 75,53 proc.

W lepszej sytuacji znajdują się powiaty wyszkowski i ciechanowski, gdzie wyłącznie paliwa stałe wykorzystuje odpowiednio 64,11 proc. i 62,97 proc. budynków jednorodzinnych. Zupełnie inaczej wygląda powiat legionowski, gdzie takich domów jest tylko 21,70 proc. Aż 43,72 proc. domów w tym powiecie korzysta wyłącznie ze źródeł zakwalifikowanych przez GUNB jako niskoemisyjne lub bezemisyjne.

Ponad 3 tysiące kotłów pozaklasowych w powiecie pułtuskim

Jeszcze bardziej wymowna jest liczba urządzeń określanych w bazie jako kotły pozaklasowe. GUNB wykazuje w powiecie pułtuskim 3104 budynki z takim kotłem, co odpowiada 24,95 proc. wszystkich domów jednorodzinnych objętych zestawieniem. Dodatkowo 1991 budynków, czyli 16 proc., korzysta z kotłów klasy 3 lub 4, natomiast 888 domów ma automatyczny kocioł klasy 5 lub spełniający wymagania ekoprojektu.

W grupie porównawczej wyższy udział kotłów pozaklasowych ma powiat ostrołęcki – 28,12 proc., makowski – 27,41 proc. oraz przasnyski – 25,78 proc. Powiat ciechanowski ma 22,29 proc., wyszkowski 19,11 proc., natomiast legionowski tylko 6,61 proc. Pod względem udziału kotłów pozaklasowych powiat pułtuski znajduje się więc w gorszej części analizowanej siedmiopowiatowej grupy.

Gaz dominuje pod Warszawą. W Pułtusku wygląda to inaczej

Istotne różnice widać w wykorzystaniu gazu. W powiecie pułtuskim kotły gazowe wykazano jako wyłączne źródło w tej kategorii w 1462 domach, czyli 11,75 proc. wszystkich analizowanych budynków. W powiecie ciechanowskim udział wynosi 20,23 proc., wyszkowskim 16,46 proc., natomiast w legionowskim aż 37,37 proc.

Na drugim końcu zestawienia znajduje się powiat makowski z wynikiem 3,51 proc. oraz przasnyski z wynikiem 6,68 proc. W powiecie ostrołęckim gaz stanowi 10,69 proc., a więc jest to poziom zbliżony do powiatu pułtuskiego. Dane pokazują, jak bardzo struktura ogrzewania zależy od lokalnej infrastruktury, rodzaju zabudowy i dostępności poszczególnych nośników energii.

Pompy ciepła? Pułtusk nie jest liderem

W powiecie pułtuskim 278 domów korzysta z pompy ciepła jako wyłącznego źródła w kategorii nisko- i bezemisyjnej, co odpowiada 2,23 proc. wszystkich analizowanych budynków. Wśród porównywanych powiatów najwyższy udział odnotowano w przasnyskim – 3,35 proc., następnie makowskim – 3,17 proc., ostrołęckim – 2,85 proc. i legionowskim – 2,81 proc. Różnice w tej kategorii są wyraźnie mniejsze niż w przypadku gazu czy paliw stałych.

82 proc. domów ma w systemie źródło na paliwo stałe

Szczególnie ciekawy obraz powstaje po dodaniu dwóch kategorii CEEB. W powiecie pułtuskim 72,58 proc. domów korzysta wyłącznie z paliw stałych, a kolejne 9,55 proc. posiada jednocześnie źródło na paliwo stałe oraz urządzenie nisko- lub bezemisyjne. Oznacza to, że w około 82,13 proc. domów jednorodzinnych objętych raportem występuje przynajmniej jedno źródło na paliwo stałe.

Nie oznacza to jednak, że każde takie urządzenie jest nielegalnym „kopciuchem”. W tej grupie znajdują się także kotły spełniające wyższe standardy oraz inne ogrzewacze na paliwo stałe. Raport GUNB opisuje strukturę urządzeń zgłoszonych do CEEB, a nie wyniki kontroli przestrzegania mazowieckiej uchwały antysmogowej.

Pułtusk inwestuje w działania antysmogowe

Gmina Pułtusk realizuje projekt „Mazowsze bez smogu” o wartości 1 534 262,50 zł dla gminy. Z oficjalnych informacji samorządu wynika, że 85 proc. tej kwoty stanowi dofinansowanie z Funduszy Europejskich. Projekt będzie realizowany do 31 grudnia 2028 r. i przewiduje m.in. działalność ekodoradcy, zakup samochodu, drona oraz narzędzi do kontroli palenisk.

Ekodoradca ma wspierać mieszkańców w zakresie wymiany pozaklasowych źródeł ciepła i termomodernizacji budynków. W 2026 r. Urząd Miejski w Pułtusku prowadził również postępowania dotyczące zakupu drona antysmogowego i realizacji kampanii informacyjno-edukacyjnej. O kontrolach pieców, dronie antysmogowym i badaniach próbek popiołu w Gminie Pułtusk informowaliśmy wcześniej w WPU24.pl.

Na łamach WPU24.pl opisywaliśmy również wsparcie Pułtuska w programie „Czyste Powietrze”. W 2026 r. informowaliśmy natomiast o samochodzie przeznaczonym dla pułtuskiego ekodoradcy w ramach projektu „Mazowsze bez smogu”. Wszystkie te działania mają bezpośredni związek z ograniczaniem lokalnej emisji i modernizacją źródeł ogrzewania.

Mazowsze od lat próbuje ograniczać niską emisję

Problem nie dotyczy wyłącznie Pułtuska. Samorząd Województwa Mazowieckiego realizuje uchwałę antysmogową oraz programy wspierające ograniczanie emisji i modernizację ogrzewania. W 2026 r. kontynuowane są także działania w ramach „Mazowsza dla czystego powietrza” i dużego projektu „Mazowsze bez smogu”. W prognozie oddziaływania na środowisko Miejskiego Planu Adaptacji wskazano, że do głównych lokalnych źródeł zanieczyszczeń należą emisje z indywidualnie ogrzewanych domów oraz ruch samochodowy. 

Dane CEEB pokazują, gdzie pozostało najwięcej pracy

Porównanie siedmiu powiatów pokazuje wyraźny podział. Największy udział domów ogrzewanych wyłącznie paliwami stałymi występuje w powiecie makowskim i przasnyskim, podczas gdy zdecydowanie najmniejszy ma powiat legionowski. Powiat pułtuski z wynikiem 72,58 proc. zajmuje czwarte miejsce od najwyższego udziału paliw stałych w analizowanej siódemce.

Niepokojący jest również udział kotłów pozaklasowych wynoszący niemal jedną czwartą analizowanych domów. Jednocześnie 17,13 proc. budynków korzysta wyłącznie ze źródeł nisko- lub bezemisyjnych, więc proces modernizacji trwa, lecz skala pozostałych zmian nadal jest znaczna. Kolejne lata projektu „Mazowsze bez smogu”, działania ekodoradcy i kontrole powinny pokazać, czy proporcje widoczne dziś w CEEB zaczną szybciej się zmieniać.