24 czerwca 2026 roku w Nowym Lubielu odbędą się uroczystości pogrzebowe śp. Józefa Matusika ps. „Ponury”, żołnierza lokalnych struktur Narodowych Sił Zbrojnych. Jego szczątki zostały odnalezione przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN, a nazwisko podano do publicznej wiadomości podczas uroczystości wręczania not identyfikacyjnych rodzinom ofiar.

To historia, która prowadzi przez Wólkę Lubielską, Warszawę i Nowy Lubiel, ale ma też bardzo wyraźny ślad związany z Pułtuskiem. To właśnie funkcjonariusze Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Pułtusku aresztowali Józefa Matusika w sierpniu 1945 roku.

Kim był Józef Matusik ps. „Ponury”?

Józef Matusik ps. „Ponury” urodził się 15 lutego 1925 roku w Wólce Lubielskiej w powiecie wyszkowskim. Od czerwca 1945 roku należał do lokalnych struktur Narodowych Sił Zbrojnych. Był członkiem oddziału dowodzonego przez Jana Malinowskiego ps. „Bug”.

Jego działalność przypadła na czas powojennego terroru komunistycznego, kiedy wobec osób związanych z podziemiem niepodległościowym aparat bezpieczeństwa stosował brutalne represje. W przypadku Józefa Matusika jednym z kluczowych momentów było aresztowanie dokonane w sierpniu 1945 roku przez funkcjonariuszy PUBP w Pułtusku.

Ten pułtuski wątek jest szczególnie istotny dla lokalnej pamięci. Historia „Ponurego” nie jest wyłącznie odległą opowieścią o powojennej Warszawie czy działaniach IPN. To także część historii regionu, w którym działały struktury aparatu bezpieczeństwa ścigające żołnierzy podziemia.

Skazany na śmierć i rozstrzelany w więzieniu „Toledo”

5 stycznia 1946 roku Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie skazał Józefa Matusika na karę śmierci. Wyrok wykonano 29 stycznia 1946 roku przez rozstrzelanie w Więzieniu Karno-Śledczym Warszawa III, znanym jako „Toledo”. Przez dziesięciolecia miejsce pochówku Józefa Matusika pozostawało nieznane. Dopiero prace poszukiwawcze prowadzone przez Instytut Pamięci Narodowej pozwoliły na odnalezienie jego szczątków.

Szczątki odnaleziono na Cmentarzu Bródzieńskim

Szczątki Józefa Matusika zostały odnalezione w kwietniu 2017 roku podczas prac poszukiwawczych prowadzonych przez IPN na terenie kwatery 45N Cmentarza Bródzieńskiego w Warszawie. Jego nazwisko jako osoby odnalezionej podano do publicznej wiadomości 1 października 2024 roku w Belwederze w Warszawie, podczas uroczystości wręczania not identyfikacyjnych krewnym ofiar.

::news{"type":"see-also","item":"24385"}

Uroczystości pogrzebowe w Nowym Lubielu

Uroczystości pogrzebowe śp. Józefa Matusika ps. „Ponury” odbędą się 24 czerwca 2026 roku w Nowym Lubielu.

Plan uroczystości:

• 11:00 – Msza Święta w kościele pw. św. Anny w Nowym Lubielu
• 12:00 – uroczystości pogrzebowe na cmentarzu w Nowym Lubielu

Będzie to symboliczny powrót żołnierza podziemia niepodległościowego do rodzinnych stron i zarazem moment przywrócenia pamięci o człowieku, którego los przez lata pozostawał ukryty w cieniu powojennych represji.