Nauczyciel Publicznej Szkoły Podstawowej im. bł. Jana Pawła II w Płocochowie, Robert Fallaszek przekazuje naszym Czytelnikom sensacyjną informację!

Podczas Konferencji Paleobiologicznej Sekcji Paleoentomologicznej PTE w PAN Muzeum Ziemi przy Alei Na Skarpie w Warszawie wzrok  przyciągnął ogromny cios, wygięty jak olbrzymi półksiężyc. Dopiero po podejściu bliżej odczytałem   napis na tabliczce: „Mamut włochaty – Mammuthus primigenius (Blumenbach, 1799). Cios. Lokalizacja: Gnojno, dolina Narwi”.

Za tym krótkim opisem kryje się długa historia. Mamut włochaty, bohater epoki lodowcowej, był typowym mieszkańcem plejstoceńskich stepotundr północnej Europy, a jego szczątki do dziś znajdujemy w dolinach wielkich rzek, także w Polsce. Narew, ze swoimi licznymi starorzeczami i żwirowymi odsłonięciami, to idealne miejsce, by rzeka odsłaniała kości zwierząt, które  zginęły tu dziesiątki tysięcy lat temu^.

W naukowym katalogu stanowisk plejstoceńskich figurują „Gnojno, Narew river” oraz informacja, że w tym miejscu odkryto fragment czaszki, cios i zęby trzonowe mamuta, dziś przechowywane w Muzeum Ziemi PAN (numery inwentarzowe w serii MZ VIII Vm).  Wzmiankuje o tym publikacja w poniższym linku online, wykazie tabelarycznym pod numerem 19.

https://www.academia.edu/31618526/Woolly_mammoth_Mammuthus_primigenius_Blum_and_its_environment_in_northern_Europe_during_the_last_glaciation

Czy może to chodzić o  Gnojno położone w powiecie  pułtuskim?

Jak wiemy znajduje się tam ogromne wyrobisko pożwirowe i pobliska rzeka Narew. Jak dokładnie wyglądało odkrycie? Internet milczy: nie znamy daty, nazwiska znalazcy ani tego, czy był to przypadkowe znalezisko w żwirowni,  czy w samej  rzece Narwi. Odpowiedzi kryją się zapewne w księdze inwentarzowej muzeum oraz w dokumentacji terenowej, gdzie odnotowuje się najdrobniejsze szczegóły – od głębokości zalegania po inne detale.

Odnosząc się do innych miejsc Polski wielkie ciosy mamutów trafiały na światło dzienne w wyschniętych stawach, starorzeczach i kopalniach żwiru, a takie odkrycie często stawało się impulsem do dalszych poszukiwań i badań paleologicznych. 

Czy cios z Gnojna mógł zostać wypłukany z nadrzecznych piasków Narwi razem z fragmentem czaszki i trzonowcami – reszta szkieletu wciąż może spoczywać głębiej w osadach doliny?

Czy w Gnojnie znajdziemy więcej fragmentów  mamuta? Tego dziś nie wiemy, ale geologia doliny Narwi oraz doświadczenia z innych stanowisk sugerują, że szanse są realne.