Pułtusk. Miasto upamiętnione na paryskim Łuku Triumfalnym

Fot. napoleon.org.pl

Wzniesiony w Paryżu w latach 1806-1836 wielki Łuk Triumfalny, pomnik sławy wojsk rewolucji francuskiej i napoleońskiego cesarstwa, pokryty jest licznymi inskrypcjami upamiętniającymi bitwy z okresu 1792-1815 oraz nazwiska dowódców biorących w nich udział.

Nasz skromny Pułtusk jest jednym z 4 polskich miast, których nazwę na nim wykuto.

Pomysł przyozdobienia  nazwami miast i nazwiskami dowódców budowli "dziękczynnej" zrodził się w 1835 roku, kiedy to, chcąc podobno zadośćuczynić woli samego Napoleona, jak również nieco "ożywić" surowe ściany Łuku, finalizujący prace nad budową monumentu, architekt Blouet zwrócił się do francuskiego rządu z prośbą o pozwolenie na sporządzenie listy "wielkich bitew oraz nazwisk rewolucji i cesarstwa".

Polskie nazwy miejscowości z Polski, w pobliżu których wojska napoleońskie toczyły ważne boje związane są z tzw. "pierwszą wojną polską", czyli kampanią z lat 1806-1807, podczas której Wielka Armia walczyła z koalicją wojsk pruskich i rosyjskich.

12 marca 1794 roku stacjonujący w Pułtusku brygadier Antoni Madaliński odmówił wykonania rozkazu redukcji wojska polskiego, postanowionej przez Radę Nieustającą na żądanie ambasadora carowej Katarzyny II, Igelstroma.  Marsz brygady Madalińskiego spod Pułtuska i Ostrołęki, stał się sygnałem do wybuchu powstania kościuszkowskiego. Po wymarszu oddziałów polskich z Pułtuska zamek biskupów płockich zajęli najpierw Rosjanie, a potem Prusacy. Panowanie pruskie w Pułtusku trwało do końca 1806 roku. 26 grudnia 1806 roku pod Pułtuskiem została stoczona krwawa bitwa między armią napoleońską dowodzoną przez marszałka Lannesa, a wojskami rosyjskimi generała Beningsena. Nazajutrz Francuzi wkroczyli do miasta. Bitwa pod Pułtuskiem miała ogromne znaczenie w planach strategicznych Napoleona.

Cztery, wyryte jedna pod drugą, nazwy to kolejno:

 "Pultusk" (Pułtusk - bitwa stoczona 26 XII 1806, która zasadniczo nie przyniosła rozstrzygnięcia, a jedynie - ze względu na wyczerpanie wojsk - zakończenie kampanii zimowej 1806 roku, została jednak przez Francuzów zapisana na poczet ich zwycięstw),   

"Ostrolenka" (Ostrołęka - bitwa rozegrana 16 II 1807 na pobocznym froncie walk, zakończona zwycięstwem Wielkiej Armii i dająca Napoleonowi możliwość bardziej swobodnego rozwijania działań na głównym - mazurskim - teatrze wojennym),   

"Dantzig" (Gdańsk - twierdza, której zdobycie 24 V 1807, po ponad dwumiesięcznym oblężeniu, stanowiło - z uwagi na uwolnienie Wielkiej Armii od groźby ewentualnego kontrataku wojsk prusko-rosyjskich, a także skrócenie linii komunikacyjnych wojsk francuskich z zapleczem - jeden z największych sukcesów armii napoleońskiej podczas omawianej kampanii) oraz   

"Heilsberg" (Lidzbark Warmiński - bitwa stoczona 10 VI 1807, będąca drugą pod względem ilości zaangażowanych wojsk - po boju nad Kaczawą - batalią napoleońską na ziemiach polskich, która nie zakończyła się wyraźnym zwycięstwem żadnej ze stron, stanowiła wszakże preludium do rozegranej cztery dni później decydującej bitwy pod Frydlandem).

(Dziś dodaje się jeszcze 5. miasto, Breslau (Wrocław), który jednak w naszych granicach znajduje się od niedawna.