Załącznikiem do nowelizacji rozporządzenia w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy jest tabela. Zawiera ona sześć stawek minimalnego wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli. Uwzględnione są wszystkie trzy etapy rozwoju zawodowego, tj. nauczyciel początkujący, mianowany i dyplomowany oraz dwa poziomy wykształcenia.

Zgodnie z nią minimalne wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli wzrasta od 151 zł do 186 zł brutto, zależnie od stopnia awansu zawodowego i grupy zaszeregowania, czyli o 3 proc.

Nowelizacja wejdzie w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, z mocą od 1 stycznia 2026 r.

Minimalne wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela z tytułem zawodowym magistra i z przygotowaniem pedagogicznym w przypadku nauczyciela początkującego od 1 stycznia br. ma wynosić 5308 zł brutto (wzrost o 155 zł brutto), nauczyciela mianowanego – 5469 zł brutto (wzrost o 159 zł brutto), nauczyciela dyplomowanego – 6397 zł brutto (wzrost o 186 zł brutto). Nauczyciele z tytułem zawodowym magistra i przygotowaniem pedagogicznym – stanowią najliczniejszą grupę – to ponad 95 proc. wszystkich nauczycieli.

Pozostali nauczyciele to osoby z tytułem zawodowym magistra, ale bez przygotowania pedagogicznego, z tytułem licencjata (inżyniera) z przygotowaniem pedagogicznym, tytułem licencjata (inżyniera) bez przygotowania pedagogicznego, z dyplomem ukończenia kolegium nauczycielskiego lub nauczycielskiego kolegium języków obcych oraz innym wykształceniem. Minimalne wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela początkującego z takim poziomem wykształcenia (druga grupa zaszeregowania) od 1 stycznia br. ma wynosić 5178 zł brutto (wzrost o 151 zł brutto), nauczyciela mianowanego – 5311 zł brutto (wzrost o 155 zł brutto), nauczyciela dyplomowanego – 5567 zł brutto (wzrost o 162 zł brutto).

Wynagrodzenie zasadnicze jest jednym ze składników tzw. średniego wynagrodzenia nauczycieli. Jego wysokość na poszczególnych stopniach awansu zawodowego wynika z określonej w ustawie budżetowej kwoty bazowej dla nauczycieli.

W ustawie budżetowej na 2026 r. kwotę bazową dla nauczycieli ustalono na poziomie 5597,86 zł, zwiększając ją o 163,04 zł w stosunku do tej obowiązującej w 2025 r. – to wzrost o 3 proc.

Na średnie wynagrodzenie nauczycieli, oprócz wynagrodzenia zasadniczego, składają się też dodatki do niego. Są one określone w Karcie Nauczyciela. Jest ich kilkanaście, m.in. za wysługę lat, funkcyjne (wynikające z pełnienia funkcji kierowniczej, dla mentora, dla wychowawcy klasy, nauczyciela doradcy metodycznego, nauczyciela konsultanta), motywacyjny, za warunki pracy, nagroda jubileuszowa, nagroda ze specjalnego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie za pracę w porze nocnej, dodatkowe wynagrodzenie roczne (tzw. trzynastka), odprawa emerytalno-rentowa i odprawa z tytułu rozwiązania stosunku pracy, wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa.

Wysokość części dodatków przepisy uzależniają od wysokości wynagrodzenia zasadniczego (np. dodatek stażowy i wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe) – wzrost wynagrodzenia zasadniczego powoduje automatyczny wzrost składników od niego zależnych. O wysokości innych dodatków decydują samorządy w regulaminach wynagradzania. Samorządy mogą też przyznać nauczycielom wyższe wynagrodzenie zasadnicze, niż wynika to z rozporządzenia ministra edukacji o minimalnych stawkach.

Związki zawodowe zrzeszające nauczycieli oceniają tegoroczną podwyżkę płac nauczycieli jako niewystarczającą.

„Wzrost wynagrodzeń nauczycieli w wysokości 3 proc. jest jedynie waloryzacją wynagrodzenia, a nie jego podwyżką" – zaznacza Związek Nauczycielstwa Polskiego w opinii do projektu rozporządzenia płacowego. Wskazuje, że nie odzwierciedla on realnego wzrostu kosztów życia oraz inflacji odczuwanej w gospodarstwach domowych, nie zapewnia konkurencyjności zawodu nauczyciela wobec innych grup zawodowych o podobnych kwalifikacjach, nie realizuje też oczekiwań środowiska nauczycielskiego dotyczących realnej poprawy sytuacji finansowej.

ZNP postuluje wzrost wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli o 15 proc. Taki sam wzrost wynagrodzeń postuluje Wolny Związek Zawodowy „Forum-Oświata”.

„Przedłożone rozporządzenie nie realizuje żadnych realnych postulatów płacowych, nie rekompensuje wieloletnich zaniedbań ani dramatycznego spadku realnej wartości wynagrodzeń nauczycieli” – napisała w swojej opinii Rada Krajowa Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność”. Wzrost wynagrodzenia nauczycieli nazywa „kosmetyczną korektą”. „Takie działania należy uznać za pozorne i cyniczne, a nie za odpowiedzialną politykę państwa wobec edukacji” – ocenia. (PAP)

dsr/ akar/