Radni z powiatu pułtuskiego na liście Watchdog Polska! Dziewięć nazwisk i pytanie o niezależność od samorządowej władzy

Czy radny, który pracuje w instytucji zależnej od gminy, może w pełni niezależnie kontrolować burmistrza lub wójta? To pytanie stawia Sieć Obywatelska Watchdog Polska w najnowszym raporcie „Każdy musi gdzieś pracować”. W ogólnopolskim zestawieniu znalazło się również dziewięcioro radnych z pięciu gmin powiatu pułtuskiego. Są wśród nich przedstawiciele rad miejskiej i gminnych, zatrudnieni w szkołach, ośrodku pomocy społecznej oraz miejskiej instytucji sportowej.

Organizacja podkreśla, że takie zatrudnienie jest co do zasady legalne, ale może rodzić pytania o niezależność samorządowców.

Ponad 2300 radnych w całej Polsce. Watchdog ujawnia skalę zjawiska

Sieć Obywatelska Watchdog Polska opublikowała wyniki ogólnopolskiej akcji, którą prowadziła w pierwszej połowie roku. 

Sieć Obywatelska Watchdog Polska to niezależna organizacja pozarządowa, która od 2003 roku działa na rzecz jawności życia publicznego, prawa obywateli do informacji oraz społecznej kontroli władz. Jej głównym celem jest dbanie o to, aby instytucje publiczne działały przejrzyście, zgodnie z prawem i w interesie mieszkańców.

W marcu uruchomiono specjalny portal kazdymusigdziespracowac.pl, za pośrednictwem którego mieszkańcy mogli zgłaszać radnych zatrudnionych w instytucjach zależnych od samorządów, w których sprawują mandaty. Do organizacji wpłynęły 4904 zgłoszenia. Po ich analizie skierowano 2952 wnioski o udostępnienie informacji publicznej. Ostatecznie potwierdzono zatrudnienie 2366 radnych w podmiotach zależnych od gmin, w których sprawują swoje mandaty.

Z raportu wynika, że 58 procent zidentyfikowanych radnych pracuje w placówkach oświatowych, a 18 procent w spółkach i zakładach komunalnych. To dane, które skłaniają do dyskusji o relacjach między samorządowcami a instytucjami finansowanymi lub nadzorowanymi przez lokalne władze.

Powiat pułtuski w raporcie. Oto nazwiska i miejsca zatrudnienia radnych

W udostępnionych zestawieniach znalazło się dziewięcioro radnych reprezentujących pięć gmin powiatu pułtuskiego.

Gmina Pułtusk – troje radnych

• Beata Bożena Bielińska – radna Rady Miejskiej w Pułtusku, zatrudniona w Publicznej Szkole Podstawowej nr 3 z Oddziałami Integracyjnymi im. Tadeusza Kościuszki w Pułtusku. Stan danych: 11 maja 2026 r.
• Mariusz Osica – radny Rady Miejskiej w Pułtusku, zatrudniony w Publicznej Szkole Podstawowej nr 4 z Klasami Sportowymi im. Ireny Szewińskiej w Pułtusku. Stan danych: 11 maja 2026 r.
• Mirosław Szmeja – radny Rady Miejskiej w Pułtusku, zatrudniony w Miejskim Ośrodku Sportu i Rekreacji w Pułtusku. Stan danych: 11 maja 2026 r.

Gmina Winnica – dwoje radnych

• Janusz Roman Iwiński – radny Rady Gminy Winnica, zatrudniony w Publicznej Szkole Podstawowej im. ks. kan. Jana Sieka w Błędostowie. Stan danych: 8 maja 2026 r.
• Iwona Marcinkowska – radna Rady Gminy Winnica, zatrudniona w Zespole Placówek Oświatowych w Winnicy. Stan danych: 8 maja 2026 r.

Gmina Zatory – dwoje radnych

• Andrzej Waldemar Krawczak – radny Rady Gminy Zatory, zatrudniony w Zespole Placówek Oświatowych w Zatorach. Stan danych: 11 maja 2026 r.
• Monika Agnieszka Poteraj – radna Rady Gminy Zatory, zatrudniona w Ośrodku Pomocy Społecznej w Zatorach. Stan danych: 11 maja 2026 r.

Gmina Pokrzywnica – jedna radna

• Wiesława Gronczewska – radna Rady Gminy Pokrzywnica, zatrudniona w Szkole Podstawowej im. ks. Jana Twardowskiego w Gzowie. Stan danych: 8 maja 2026 r.

Gmina Świercze – jedna radna

• Karolina Paulina Sikorska – radna Rady Gminy Świercze, zatrudniona w Szkole Podstawowej w Świerczach. Stan danych: 8 maja 2026 r.

Warto zaznaczyć, że przedstawione informacje dotyczą stanu potwierdzonego w maju 2026 roku. Nie przesądzają o aktualnym zatrudnieniu wszystkich wymienionych osób w listopadzie.

Radny i pracownik samorządowej instytucji. Czy to zgodne z prawem?

W tym miejscu należy podkreślić jedną zasadniczą kwestię: samo zatrudnienie radnego w szkole, ośrodku pomocy społecznej czy innej jednostce organizacyjnej gminy nie oznacza naruszenia prawa.

Ustawa o samorządzie gminnym zabrania radnym wykonywania pracy w urzędzie gminy, w której uzyskali mandat, oraz pełnienia funkcji kierownika lub zastępcy kierownika gminnej jednostki organizacyjnej. Istnieją również ograniczenia dotyczące pełnienia określonych funkcji w spółkach powiązanych z samorządem.

Przepisy nie wprowadzają jednak całkowitego zakazu zatrudniania radnych na innych stanowiskach w jednostkach gminnych.

Watchdog Polska zwraca uwagę, że legalność zatrudnienia nie rozwiązuje wszystkich problemów związanych z potencjalnym konfliktem interesów.

Kto kontroluje władzę, gdy jego miejsce pracy od niej zależy?

To najważniejsze pytanie postawione w raporcie. Rada gminy jest organem stanowiącym i kontrolnym. Radni uchwalają budżet, decydują o finansowaniu jednostek organizacyjnych, oceniają działania władz wykonawczych i mogą kontrolować sposób wydatkowania publicznych pieniędzy. Jednocześnie pracownik szkoły, ośrodka pomocy społecznej czy instytucji sportowej może być zawodowo związany z podmiotem, którego funkcjonowanie zależy od decyzji samorządu. Powstaje więc pytanie: czy radny będzie równie stanowczy wobec władz gminy, jeśli jego sytuacja zawodowa może pośrednio zależeć od podejmowanych przez nie decyzji?

Według autorów raportu potencjalne zagrożenie nie musi oznaczać bezpośrednich nacisków. Samo poczucie zawodowej zależności może wpływać na zachowanie osoby pełniącej mandat. Radny może przecież uczestniczyć w podejmowaniu decyzji dotyczących finansowania instytucji, w której sam pracuje. Nie oznacza to automatycznie, że jego głosowanie będzie stronnicze. Oznacza natomiast, że przejrzystość takich powiązań ma znaczenie dla mieszkańców.

Czy dziewięcioro radnych z naszego powiatu znajduje się w konflikcie interesów?

Na podstawie samej informacji o zatrudnieniu nie można tego stwierdzić. Opublikowany wykaz nie dowodzi, że którakolwiek z wymienionych osób podlegała naciskom, działała niezgodnie z prawem, podejmowała stronnicze decyzje czy niewłaściwie wykonywała obowiązki radnego. Sieć Obywatelska Watchdog Polska również podkreśla, że nie każdy radny zatrudniony w instytucji zależnej od gminy traci niezależność.

Organizacja wskazuje jednak na problem systemowy. Chodzi o stworzenie takich zasad funkcjonowania samorządów, aby radni nie musieli mierzyć się z potencjalnym wyborem między interesem mieszkańców a własnym bezpieczeństwem zawodowym.

Jawność i niezależność radnych. Temat do lokalnej debaty

Publikacja raportu może stać się punktem wyjścia do szerszej dyskusji również w gminach powiatu pułtuskiego.  Czy mieszkańcy mają wystarczającą wiedzę o zawodowych powiązaniach swoich przedstawicieli? Czy radni powinni w sposób bardziej przejrzysty informować o zatrudnieniu w jednostkach zależnych od samorządu? Jak skutecznie zapobiegać potencjalnym konfliktom interesów, nie ograniczając jednocześnie prawa do pracy?

To pytania dotyczące nie tylko dziewięciorga wymienionych samorządowców, lecz całego systemu lokalnej demokracji. 

Jedno jest pewne: zatrudnienie radnego w gminnej instytucji samo w sobie nie jest zarzutem. Jednak mieszkańcy mają prawo wiedzieć o takich powiązaniach i oceniać, czy wybrani przez nich przedstawiciele skutecznie kontrolują lokalną władzę.

Pełna informacja o raporcie Watchdog Polska

Portal „Każdy musi gdzieś pracować”