Wolność przyszła nagle! Oto jak Pułtusk przejął władzę w 1918 roku

Oto "szybka" historia Pułtuska w kluczowych dniach od 5 do 20 listopada 1918 roku, kiedy Polska odzyskiwała niepodległość. Sprawdzamy, jak mieszkańcy naszego miasta rozbrajali niemieckie oddziały i tworzyli polską władzę. To niezwykły fragment lokalnych dziejów, pełen emocji, przełomu i symboli wolności.

Atmosfera wielkiej zmiany

Listopad 1918 roku był dla Pułtuska czasem, w którym napięcie mieszało się z ogromnymi oczekiwaniami. Wieści o upadku Niemiec i działaniach podejmowanych w Warszawie elektryzowały mieszkańców, budząc nadzieję na odzyskanie pełnej suwerenności. Ludzie spotykali się na rynku, wymieniali informacje i planowali kolejne kroki. Chociaż w mieście wciąż stacjonowały oddziały niemieckie, ich pozycja słabła z każdym dniem. W powietrzu wisiała świadomość, że historia rozgrywa się tu i teraz.

Od wieści o niepodległości do rozbrojenia Niemców

Gdy 10 i 11 listopada do Pułtuska dotarły informacje o przejęciu władzy przez Józefa Piłsudskiego, wybuchła euforia. To właśnie wtedy mieszkańcy zaczęli spontanicznie wywieszać polskie flagi, symbolizując powrót wolności. Lokalne organizacje, w tym dawni członkowie struktur konspiracyjnych, przystąpiły do koordynacji działań rozbrajających niemieckie oddziały.

Rozbrojenie przebiegało stosunkowo spokojnie, dzięki słabnącemu morale okupantów i rozsądnemu podejściu polskich działaczy. Chociaż dochodziło do drobnych incydentów, miasto szybko zaczęło przejmować kontrolę nad kluczowymi punktami.

Narodziny polskiej administracji w Pułtusku

Od połowy listopada rozpoczął się w mieście proces odbudowy administracji i instytucji państwowych. Nowe polskie władze porządkowały struktury miejskie, tworząc zalążki lokalnej policji, odtwarzając szkoły i reorganizując magistrat. Obywatele chętnie angażowali się w odbudowę, traktując to jako symbol nowego początku.

W kościołach odbywały się uroczyste nabożeństwa, a na ulicach trwały spontaniczne obchody, przepełnione radością i uniesieniem. Pułtusk, choć zmęczony okupacją i zniszczeniami wojennymi, odradzał się jako polskie miasto — już bez narzuconej zwierzchności.