Pułtusk uhonorował bohaterów „Solidarności” podczas jubileuszu 45-lecia NSZZ „Solidarność” Oddział Ciechanów–Pułtusk Region Mazowsze. Uroczystości zorganizowała Komisja Międzyzakładowa NSZZ „Solidarność” Region Mazowsze Pracowników Oświaty Ziemi Pułtuskiej z przewodniczącą Jolantą Siejbik.

Była msza święta w bazylice, wzruszające statuetki oraz referat poświęcony historii lokalnego ruchu z lat 1980–1981. Uczestnicy wrócili pamięcią do czasów narodzin pułtuskiej „Solidarności”, stanu wojennego i powrotu do legalnej działalności po 1989 roku.

Jak narodziła się pułtuska Solidarność

NSZZ „Solidarność” w Pułtusku narodziła się jesienią 1980 roku, gdy fala strajków i obywatelskiej aktywności ogarnęła całą Polskę. Pierwsza komórka związku powstała 24 października 1980 r. w Fabryce Sprzętu Oświetleniowego i Urządzeń Technologicznych „Polam”. W kolejnych dniach organizowano komitety założycielskie w innych zakładach pracy na terenie miasta i okolic. Dynamiczny rozwój struktur doprowadził do powstania Międzyzakładowej Komisji Porozumiewawczej Ziemi Pułtuskiej, później przekształconej w Miejski Oddział NSZZ „Solidarność” Regionu Mazowsze. To właśnie wtedy rodził się lokalny ruch, który na lata odmienił życie społeczne Pułtuska.

Stan wojenny – czas prób dla związkowców

Po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 r. działalność „Solidarności” została zdelegalizowana, także w Pułtusku. Około 20 działaczy z rejonu internowano lub aresztowano, a wielu innych objęto inwigilacją i szykanami. Pomimo represji w latach 1982–1986 w mieście nadal działały podziemne struktury związkowe. Kolportowano ulotki, organizowano konspiracyjne spotkania i utrzymywano kontakty z regionalnym kierownictwem związku. Dzięki temu „Solidarność” pozostała żywa w świadomości mieszkańców nawet wtedy, gdy oficjalnie jej istnienie zostało zakazane.

Solidarność po 1989 roku

Po przełomie 1989 roku „Solidarność” w Pułtusku wróciła do legalnej działalności jako część Regionu Mazowsze. Związek zaczął ponownie reprezentować pracowników lokalnych zakładów i instytucji, angażując się w przemiany ustrojowe i gospodarcze. Z czasem struktury pułtuskie weszły w skład Oddziału Ciechanów–Pułtusk, kontynuując pracę na rzecz dialogu społecznego i ochrony praw pracowniczych. 

Msza święta w Bazylice Zwiastowania NMP

Centralne obchody 45-lecia NSZZ „Solidarność” Oddział Ciechanów–Pułtusk odbyły się 24 listopada 2025 r. i rozpoczęły się Mszą świętą w Bazylice Zwiastowania NMP w Pułtusku o godz. 17:00. Świątynia wypełniła się działaczami, ich rodzinami oraz mieszkańcami, którzy przyszli podziękować za lata walki o wolność i godność pracy. Podczas liturgii modlono się zarówno za żyjących, jak i zmarłych członków „Solidarności”. W homilii nawiązywano do roli związku w obaleniu systemu komunistycznego i budowaniu Polski opartej na wartościach solidarności. 

Uroczystość w Maneżu: powrót do lat 80.

Po Mszy uczestnicy przenieśli się do sali Maneż w Pułtusku, gdzie odbyła się część oficjalna obchodów. Goście zostali uroczyście powitani w imieniu NSZZ „Solidarność” Oddział Ciechanów–Pułtusk Region Mazowsze, a prowadzący podkreślili wyjątkowy charakter jubileuszu 45-lecia. Następnie wygłoszony został referat dr. Krzysztofa Wiśniewskiego „Pułtuska Solidarność 1980–1981”. Historyk przypomniał początki ruchu w lokalnych zakładach pracy, klimat tamtych miesięcy oraz determinację osób, które zdecydowały się działać mimo ryzyka. 

Statuetki dla świadków historii

Jednym z najbardziej poruszających punktów programu było uhonorowanie działaczy z lat 80. okolicznościowymi statuetkami. Wyróżnienia wręczono osobom, które swoją odwagą i konsekwencją budowały struktury „Solidarności” w Pułtusku w czasach PRL. Na twarzach nagrodzonych nie brakowało wzruszenia, a salę wypełniły długie brawa. Wspomnienia o internowaniach, przesłuchaniach i podziemnej działalności mieszały się z poczuciem dumy z dokonanego dzieła. Uroczystość pokazała, że świadkowie historii wciąż są obecni w życiu lokalnej społeczności.

Wśród gości szczególnych znalazła się dr Urszula Szerypo, która w latach 80. współtworzyła struktury Związku w pułtuskim ZOZ-ie. Jej mąż, śp. Zbigniew Szerypo, był jednym z kluczowych twórców „Solidarności” w ówczesnych Zakładach Polam.

Koncert i rozmowy przy poczęstunku

Artystycznym dopełnieniem uroczystości był koncert przygotowany przez Państwową Szkołę Muzyczną I stopnia w Pułtusku. Młodzi muzycy wystąpili przed działaczami „Solidarności”, ich rodzinami i zaproszonymi gośćmi, tworząc symboliczny most między pokoleniami. Repertuar sprzyjał zadumie, ale niósł też nadzieję i radość ze wspólnego świętowania. Po części oficjalnej przyszedł czas na rozmowy i wspomnienia przy poczęstunku, podczas których dawni opozycjoniści i młodsi uczestnicy wymieniali się doświadczeniami. Wieczór upłynął w atmosferze wdzięczności i refleksji.

Publikacja przypomniała początki ruchu

Podczas uroczystości była możliwość nabycia publikacji „Pułtuska Solidarność 1980 – 1981. Wspomnienia i dokumenty”, przygotowanej pod redakcją B. Potyraj i K. Wiśniewskiego. Książka przybliżyła szerszej publiczności lokalny wymiar narodowego zrywu „Solidarności”, oparty na relacjach świadków i materiałach archiwalnych. Zainteresowanie publikacją pokazało, że mieszkańcy Pułtuska chcieli lepiej poznać historię swojego miasta w tamtym przełomowym czasie. Dla wielu osób była to nie tylko lektura historyczna, ale także osobisty zapis ich życiowych wyborów. Jubileusz 45-lecia stał się więc nie tylko świętem, lecz także okazją do sięgnięcia po źródła, które utrwaliły pamięć o pułtuskiej „Solidarności”.